جایگاه قرآن در جامعه››

امر به معروف و نهی از منکر :
 
   یک نکته قابل ملاحظه از آیه ‹‹ و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر ویا مرون بالمعروف و یعفون عن المنکر ...›› ( آل عمران ، آیه 103 ) ، مسئله ی امر به معروف و نهی از منکر است . این مساله حتی قبل از به و جود آمدن جامعه اسلامی است . یعنی آن وقتی که پیغمبر و مسلمان ها هنوز در مکه بودند قرآن در سوره اعراف از زبدگان قوم موسی یاد می کند که با او به میقات رفتند ، در آنجا برای خودشان در راه خدا دعا می کنند و از پروردگار پاسخی می گیرند . پاسخ پروردگار این است ، ( عذاب من به کسانی می رسد که من آنها را شایسته این عذاب بدانم و رحمتم همه جا را فرا گرفته است و رحمت خود را برای آنها که از پیامبرامی که نامش در تورات و انجیل آمده مقرر خواهم داشت ، همان پیامبری که آنها را به آنچه شایسته هست فرمان می دهد و از آنچه تا شایسته است باز می دارد  .

پاکیزه ها را برایشان حلال اعلام می کند و پلیدها را بر آنها حرام اعلام می کند . کسانی که به چنین پیامبر ایمان بیاورند و او را یاری کنند و حامی او باشند و دنبال نور و روشنی که به او نازل شده باشند به راستی رستگارند . ( اعراف آیه 157 )


از رسالت پیغمبر اسلام ( ص) قبل از آمدن با این خلصت ها یاد می شود . پیامبر ی از جانب خدا مردم را به معروف و شایسته دعوت می کند . پاکیزه ها و خوب ها را حلال اعلام می کند . پلیدها و بدها را حرام می کند ، بارها ی سنگین بر دوش بشریت را از دوششان پایین می فهمد .

غل ها وزنجیر ها و بندها را از او بر می دارد و نورو روشنی و روشنگری با خود می آورد . امروزه در دنیا کسانی که پیغمبر ( ص) را با این مختصات بشناسند . اگر مزاج بیمار ، منحرف و تباه شد ه نداشته باشند ، خود به خو د به دنبال چنین پیامبری می روند و به رستگاری می رسند .


وقتی آیاتی که از سوره های مکی ، یعنی قبل از هجرت ، در زمینه خیر و امر به معروف و نهی از منکر را می بینیم معلوم می شود از همان مراحل نخستین دعوت اسلام ، رسالت هر مسلمان دعوت به خیر ، امر به معروف ونهی از منکر است و این موضوع مختصر به موقعی که جامعه اسلامی تشکیل حکومت می دهد نیست .

بعد از هجرت هم می بینیم انسان با ایمان ، انسانی است که با خیر و معروف انس و آشتی دارد و با سوء و منکر ناسازگا ر است . آیینش ، شیوه اش ، زندگی اش ، خلاصه می شود د راینکه خود را همواره به یا د خدا و متوجه به خدا نگه دارد و همواره در گسترش نیکی ها د رمحیط زندگی اش کوشا باشد و در در گیری و مبارزه با بدی ها در محیط زندگی اش تلا شگر باشد . فرد مسلمان ، جامعه  اسلامی وامت اسلامی باید هواداران معروف و تشویق کنندگان بدان ، و مخالفان منکر و باز دارندگان از آن باشند .

چنین فرد و چنین جامعه و امتی خود به خود در دنیا و در عالم بشریت و برای تمامی افراد و جوانهای جستجو گر ، نمونه و سر مشق می شوند .


و کذالک جعلناکم امه و سطالتکو نوا شهدا ء علی الناس ویکون الرسول علیکم شهیدا ( سوره بقره /  142 ) .
پیامبر اسلام ( ص) سر مشق اصلی و مثل اعلای فضیلت برای این امت است و این افراد و این امت بایستی به او اقتدا ء کنند تا به جایگاه اصلی خود برسند .

( تلخیص متن کتاب ( بایدها و نبایدها ) سلسله مباحث تفسیر قرآن کریم اثر مفسر شهید دکتر آیة الله بهشتی ) .