‹‹آداب تلاوت قرآن ››
تنها کسانی که می توانند به قرآن نزدیک شوند که ظاهر و باطنی پاک وطاهر داشته و از هر گرنه آلودگی جسم و روح منره باشند . پیامبر ( ص) فرمود : دهانهای شما را ه قرآن است ، آنرا به مسواک زدن پاکیزه سازید روح نا پاکی که اسیر اندیشه های شیطانی است ، معنویت قرآن هستند که باید برای تلاوت قرآن پاک و طاهر باشند . طهارت کلی جسم ، بسیار آسان است .
بایک نیت ومقداری آب، می توان آلودگی های ظاهری را پاک کرد . اماطهارت دیگر اعضاء بدن ، مانند دهان و گوش و چشم وروح ، باید با جدیت و تمرین و ممارست و توکل بر خدا ، انجام گیرد. وقتی انسان در آستانه ی عبادت قرار می گیرد ، شیطان و سوسه و فریب خود را شروع می کند و چون قرائت قرآن با لاترین عبادت است ، باید قبل از تلاوت قرآن ، از شر شیطان به خدا پناه ببریم . استعاذه ی حقیقی ، تنها الفظ جمله ی ‹‹ اعو ذبالله من الشیطان الرجیم ›› نیست ،بلکه باید در نیت و فکر و عمل ، ازشیطان دوری جسته وصادقانه به خدا پناهنده شویم .امام سجاد ( ع) د رمقام دعا فرمودند : ‹‹ پروردگارا :این دیو نا بکاررا همچون سگی که دربرابر سنگ و عصا رانده شود ، از محراب عبادت ما بران ، وخورشید عشق خویش را در دل ما آنچنان بدر فشان که چشم نا پاک بین شیطان کور و از کنا رمان دورگردد . پیامبر اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) وقتی در کنار قرآن قرار می گرفتند ، از خوف آفریدگار وعظمت الهی ، به لرزه می افتادند . مانیز باید به هنگام تلاوت قرآن بایاد آوری عظمت آفریدگار در خود حالت خضوع و خشوع به وجود بیاوریم .پیامبر (ص) فرمود : مادامیکه در تلاوت قرآن ، قلوب شما نرم می شودو در خود احساس خضوع می کنید ، قرآن بخوانید در غیر این صورت حق تلاوت را اداء نکرده اید . اگر قرآن بر کوهی نازل می شد ، آن کوه از خوف خداوند متلاشی می شد .
اما بسیاری از دلها ، درمقام معرفت ، از نفوذ پذیری یک کوه سنگی هم کمترند .چون تلاوت قرآن عبادت است ، و قوام عبادت به خلوص نیت است ، پس شرط پذیرش آن‹‹ خلوص نیت ›› است . رسول خدا ( ص) فرمود . کسی که قرآن را از روی تظاهر و ریا بخواند ، روز قیامت د رحالی محشور می شود که درصورت او جز استخوا چیزی نیست . و قرآن گریبان اورا گرفته و در شعله های آتش رها می سازد .
از بعضی از صحابه به نقل است که : هر گاه دلی پاک گردد هرگز از قرائت قرآن سیر نمی گردد . برای پذیرش قرآن ، لازم است که دلهایمان را از هر چه غیر خدائی است پاک گردانیم . یکی از معجزات بزرگ قرآن ، ارتباط منظم و موزون کلمات و جملات کوتاه و بلند است که وقتی د رپی هم می آیند ، آهنگ بدیع و رو حنوازی را تشکیل می دهند . اگراین به هم پیوستگی منظم ، با صورت زیبایی توام گردد، در تلاوت کننده وشنونده ، اثر عمیقی به جای می گذارد . یکی از آداب تلاوت قرآن، به کار بردن صوت زیباست که به آن تاکید فراوان شده است . پیامبر ( ص) فرمو دند : برای هر چیزی زینتی است و زینت قرآن صوت نیکوست . امامان معصوم ( ع) همگی قرآن را با صوت زیبایی قرائت می نمودند و صدای دلنشین آنان ، دردیگران اثرات عجیبی می گذاشت .
قرآن کریم ، ما را به تلاوت با تانی و تامل امر فرموده است :
‹‹ و رتل القرآن ترتیلا ›› در روایات چنین آمده که رسول خد ا ( ص) در موقع قرائت قرآن ، صدای مبارک خود را می کشید و در پایان هر آیه وقف می فرمود . ائمه معصومین ( ع) طی چند حدیث گرانبها ، تاکید فرمود ند که تلاوت با تانی و تامل همراه باشد .
امیرالمومنین ( ع) می فرمایند : ‹‹هیچگاه تمام همّ شما این نباشد که هر چه زودتر به آخر سوره برسید .››
در ماه مبارک رمضان که توصیه به ختم قرآن شده است ، تلاوت قرآن کریم با سرعت بیشتر بلا اشکال است .
کلید رمز آشنایی با روح ومعارف قرآن تد برو تفکر است که در چند سوره به آن اشاره شده است . بنابراین تعبیر زیبای قرآن : آنچه که مانع تدبر است . بستگی دل است .
قرآن برای فهم آیا خود ، قلب باز وصدر مشروح می طلبد. پیامبر (ص) فرمود :وای به حال کسی که آیا ت الهی را به زبان آورد ولی در آنها تدبر نکند . ائمه معصومین ( ع) گر چه حاملان حقیقی و مفسران بزرگ قرآن بودند ، معهذا همواره قرآن را با تدبر و تفکرقرائت می فرموند .
‹‹ ابوذر فرمود : رسول خدا ( ص) شبی را به تکرار یک آیه به صبح رسانید . ( سوره مائده / 118)
ان تعّذبهم فانهم عبادک و ان تغفر لهم فانک انت العزیز الحکیم .
‹‹اگر آنانرا عذاب کنی ، بار خدایا ، همه بندگان تو هستند . و اگر از گناه آنها درگذری باز تو بزرگوار و دانایی ››
بهترین راه فهم قرآن ، تهذیب نفس از تعلقات غیر خدائی و انجام دستورات الهی است . یکی از آداب با طینه ی قرائت قرآن ، مسئله تاثیر پذیری قاری به هنگام تلاوت است . دل سپردن به قرآن بایدبه گونه ای باشد کههر مطلب و هر اشاره و هر خطابی ، در انسان اثری عمیق بگذارد .
مثلاً اگری به آیه ی کفر و عذاب رسید ، بر خود بلرزد و اگر به تو صیف بهشت رسید ، شوق پاداش الهی او را به وجد آورد . در روایت آمده است که هر گاه شنیدی '' یا ایها الذین آمنوا›› در پاسخ بگو ‹‹ لبیک ›› بنابراین و قتی قرآن به ما خطاب می کند . باید لبیک بگوییم ،و البته نه تنها در زبان که با ید در عمل به سخنان الهی لبیک بگوییم .
قرآن مجید به یکی دیگر از برکات این کتاب عظیم اشاره نمود ه و می فرماید :
‹‹ چون قرآن قرائت شود ، همه گوش بران فرا دهید و سکوت کنید ، باشد که مورد لطف و رحمت حق قرا ر گیرید ››
‹‹ رسول اکرم ( ص) فرمود : تلاوت کننده و گوش فرا دهنده ی به قرآن ؛ درپاداش مساوی هستند .›› سکوت عمیق و توجه دقیق ما به هنگام تلاوت قرآن ، نشانه ی احترام قلبی ، فرود آمدنسر تعظیم و تواضع ؛ اعلام آمادگی برای شنیدن خبری بزرگ ، زمینه ای براین تدبر و تفکر و... خواهد بود .
طبق یک تحقیق علمی ، صوت قران از طریق کاهش استرس ، یک اثر تحریکی روی واکنش های ایمنی بدن به عنوان عامل شفا دهنده ، یا ممانعت کنند ه از بروز انواع بیماریها می گذارد .
ائمه معصومین تاکید و سفارش فرموده اند که قرآن را از روی صفحات آن بخوانیم تا برکات و خیرات بیشتری نصیبمان گردد . پیامبر ( ص) نگاه کردن به خطوط قرآن ، بدون خواند ن نیر عبادت است . و نیز فرموده اند که : سخت ترین چیز برای شیطان ، قرائت قرآن ازرو است .
امام صادق ( ع) فرمودند : کسی که قرآن را از روی آن تلاوت کند ،نور دیدگانش زیاد شده و بارگناه پدر ومادر ش سبک می شود .
هدف نهایی از مراعات آداب تلاوت قرآن ، این است که ما به دستورات آسمانی قرآن عمل کنیم .پیامبر ( ص) فرمود:
کسی که قران را فرا گیرد و لی به آن عمل نکند و محبت دنیا را بر قرآن مقدم بدارد ، خود را مستو جب خشم خدا قرار داده و با بهو د و نصارا ، محشور خواهد شد ... و تقل است که آن حضرت فرمودند: چه بسا تلاوت کننده قرآن که قرآن او را لعن می کند . قرآن به پیروانش نوید حیات طیب می دهد و می فرماید : هر کس به قران معتقد بود و به دستو ر وحی عمل کرد ، زنده می شود ، و گرنه از این حیات و زندگی بر خوردار نیست و قهراً مرده خواهد بود . اگر سقرآن رادر مقام تلاوت بخوانیم وپس دستورات آنرا انجام دهیم ، قرآن نما را رها نمی کند و بعد از مرگ هم با آن محشور خواهیم شد